Thương hiệu, Chủng loại & Phân khúc

1. Về thương hiệu

Từ xa xưa, âm nhạc đã tồn tại dưới nhiều hình thức và luôn giữ vai trò quan trọng trong đời sống lao động cũng như đời sống tinh thần của con người. Mỗi thời kỳ lịch sử, loài người đều có những phát minh, chế tác nhạc cụ từ nhiều nguồn nguyên liệu khác nhau như đá, gỗ, xương động vật, kim loại...; một trong những nhạc cụ có dây đầu tiên ra đời là Psaltery/Harp (đàn hạc). Khung đàn hạc được hình thành dựa vào cao độ và độ dài từng dây, tạo viền cong hài hòa. Về sau khung đàn Piano cũng được định hình như đường cong của đàn hạc.

Đàn Hạc (Harp/ Psaltery)

Ở phương Tây xuất hiện nhạc cụ thuộc bộ gõ tên Dulcimer hoạt động theo nguyên tắc: người chơi dùng 2 búa gỗ gõ lên dây đàn để tạo âm thanh. Thế kỷ 14-15, đàn Clavichord và Harpsichord ra đời, gần giống Grand Piano ngày nay, có 3-6 chân trụ, 1- 2 tầng phím. Thế kỷ 16, đàn Vertical  Piano ra đời, gần giống Upright Piano ngày nay, thùng đàn cao hình chóp đứng. Thế kỷ 18, nhà chế tác nhạc cụ Bartolomeo Cristofori (người Ý) lấy ý tưởng từ đàn Harpsichord ông cho ra đời Cristofori PianoForte giống đàn Grand Piano ngày nay, có 3 chân trụ, 1 tầng phím.

Nghệ sỹ Piano, nhà chế tác Bartolomeo Cristofori

Nghệ sỹ Piano, nhà chế tác Bartolomeo Cristofori

Từ đó, nhiều nhà chế tác nhạc cụ đương thời cho đến nay đã liên tục bổ sung sáng chế của Cristofori, tạo nên những chiếc piano mang âm hưởng đặc trưng theo trình độ tay nghề và thẩm mỹ âm thanh của họ. Cách đặt tên cũng trở nên phổ biến từ đây và dần trở thành thương hiệu khi chúng được đông đảo nghệ sĩ, thính giả piano chấp nhận và ưa chuộng rộng rãi tại khu vực địa lý nhất định hoặc trên toàn cầu.

Có 04 cách đặt tên hoặc thương hiệu cho chiếc piano:

[1] Theo tên nhà chế tác, có thể 1-2 người.

[2] Theo tên nhà chế tác & Sons/Sohn khi có sự kế thừa bởi thế hệ con cháu của họ.

[3] Theo tên nhà chế tác & Co khi có sự kế thừa bởi công ty nhạc cụ gồm nhiều nhà chế tác/kỹ thuật viên hoặc có thể là công ty khác ngành.

[4] Theo tên địa điểm hoặc khu vực địa lý có ý nghĩa lịch sử, văn hóa.

Khi sở hữu chiếc piano, không đơn thuần chúng ta sở hữu vật chất chiếc đàn như gỗ, dây, phím... hơn hết là tinh hoa chế tác, nghệ thuật xử lý âm (sound), cảm nhận phím (touch)... nói cách khác là cả câu chuyện lịch sử hào hùng đằng sau thương hiệu đó. Mỗi thương hiệu Piano sẽ mang âm sắc khác nhau, phù hợp với trường phái âm nhạc hoặc kỹ thuật/phong cách khác nhau. Do vậy nhiều nghệ sĩ sẽ ưa chuộng và quen thuộc với thương hiệu này còn thương hiệu khác thì không.

Giá trị đàn Piano lúc bấy giờ khá cao, có thể tính bằng căn nhà hoặc dinh thự nên những chiếc đàn chủ yếu phục vụ cho giới thượng lưu và quý tộc phương Tây. Tại phương Đông nói chung và Việt Nam nói riêng, những năm 60 của thế kỷ 20; việc sở hữu Piano đối với gia đình tư nhân là điều không tưởng vì giá bằng cả nhà phố Hà Nội hoặc Sài Gòn hạng sang, bởi nhạc cụ Piano không đơn thuần là gia sản mà còn thể hiện “đẳng cấp” của gia chủ.

Thời kỳ hội nhập kinh tế những năm đầu thế kỷ 21, Việt Nam cùng sự phát triển chính trị, việc mở rộng giao lưu văn hóa đã có những bước đột phá trong nghệ thuật. Đặc biệt trong lĩnh vực dạy và học Piano. Việt Nam đưa những tài năng trẻ, nghệ sĩ ra nước ngoài du học, tranh tài Quốc tế và gặt hái nhiều thành tựu. Hệ thống nhạc viện nước nhà thường xuyên tổ chức giao lưu biểu diễn Quốc tế, thỏa mãn nhu cầu nghệ thuật của người yêu âm nhạc. Bên cạnh sự phát triển của nhạc viện, các trung tâm nghệ thuật tư nhân với quy mô lớn, chính quy ra đời, đạt tiêu chuẩn Quốc tế về chương trình/giáo trình đào tạo, cơ sở vật chất với hệ thống nhạc cụ Piano phong phú chủng loại, đa dạng thương hiệu.

Từ đó, trào lưu học Piano ở các thành phố lớn nở rộ mạnh mẽ, thị trường mua bán Piano cũng trở nên sôi động, chủ yếu là đàn Piano đã qua sử dụng (piano cũ) nhập khẩu từ Nhật Bản, Hàn Quốc và một số ít từ Mỹ và châu Âu. Thương hiệu phổ biến có thể kể đến như Yamaha (Nhật Bản) – sản xuất ở Nhật, Indonesia, China; Kawai (Nhật Bản), Schwester (Nhật Bản)... và nhiều thương hiệu ngoại dòng nội địa của Nhật; Samick (Hàn Quốc); Young Chang (Hàn Quốc)...

Theo thống kê của tạp chí Piano Buyer năm 2019, hiện có hàng trăm thương hiệu piano đang hoạt động và có sức ảnh hưởng lớn đến thị trường piano thế giới. Việt Nam ta trong thời kỳ hội nhập, nhiều thương hiệu piano cao cấp Châu âu đã và đang dần phổ biến như Pleyel, Ritmuller, Kayserburg, C.Bechstein, Bluthner, Bosendorfer, Fazioli, Sauter, Steingraeber & Sohne, Petrof, Chris Maene, Grotrian-Steinweg, Estona... Thương hiệu Piano cao cấp từ Mỹ có thể kể đến như Steinway & Sons, Mason & Hamlin, Balwin, Cunningham... Thương hiệu piano từ Hàn Quốc như YoungChang (Weber, Albert Weber), Samick (Kohler Campell, Schultz & Sons, Wurlitzer, Schumann, Knabe, Pramberger). Thương hiệu piano từ Nhật Bản như Yamaha, Kawai. Còn ở Trung Quốc thương hiệu piano đang thống lĩnh 1/4 thị phần nội địa và 1/3 thị phần thế giới là Pearl River. Những thương hiệu này đã và đang trở nên quen thuộc và được tin dùng trong phần lớn người yêu piano Việt Nam.

2. Về chủng loại

Dựa vào cấu tạo và hình thức có thể chia piano thành 2 loại chính:

* Grand Piano, thường gọi là đàn Piano nằm hoặc đàn Piano ba (03) chân
* Vertical Piano, thường gọi là đàn Piano úp lưng/Piano tủ hoặc Piano upright. 

Ngoài ra còn loại Piano điện tử, loại này không cùng hệ thống sản xuất, cách thức vận hành với 2 loại trên.

Grand Piano

Upright Piano

3. Về phân khúc

Hiện nay thị trường Piano Việt dần chuyển sang giai đoạn mới với nhiều thương hiệu Piano nổi tiếng/uy tín thế giới được nhập khẩu nguyên chiếc (nguyên thùng) trực tiếp từ nhà máy, brand new - mới 100% có giá dao động từ 100 triệu VNĐ đến hàng triệu USD từ phân khúc tiêu chuẩn - Standard đến thưởng lãm cao cấp -High-End Luxury hoặc cũng có những thương hiệu Piano chỉ sản xuất mẫu đàn từ phân khúc cao cấp – Premium đến thưởng lãm cao cấp - High-End Luxury.